Svona tekur hvert stjörnumerki á móti skammdeginu

Einn daginn er enn bjart þegar þú kemur heim úr vinnunni. Nokkrum vikum síðar kviknar á ljósastaurunum um kaffileytið og gluggarnir í götunni breytast í litla, gula ferhyrninga. Skammdegið læðist ekki að okkur. Það flytur inn með allt sitt hafurtask og ætlar sér að vera fram á vor.

Við tökum þó á móti því hvert með sínum hætti. Sum kveikja á kertum í byrjun október og bjóða í súpu, önnur hverfa undir teppi og birtast aftur í mars. Hér er farið yfir það hvernig stjörnumerkin tólf mæta dimmu mánuðunum, hvað þau eiga til að gera og hvað gæti gert veturinn aðeins ljúfari.

Hrúturinn: myrkrið er bara áskorun

Hrúturinn lítur ekki á skammdegið sem árstíð heldur sem keppinaut. Á meðan aðrir draga fyrir gluggana kaupir hann sér ennisljós og skráir sig í útihlaupahóp sem leggur af stað klukkan sex að morgni, í niðamyrkri og slyddu. Hann þarf verkefni sem heldur honum á hreyfingu, því kyrrstaða fer verr í hann en kuldinn. Hættan er sú að hann æði inn í nóvember á fullri ferð og verði búinn með allt eldsneytið fyrir aðventu. Skammdegið er langhlaup, ekki spretthlaup, og stundum má alveg sigra það sitjandi í sófanum með góða bók.

Nautið: sérfræðingur í notalegheitum

Ef einhver kann að gera skammdegið að lífsstíl er það Nautið. Um leið og fyrsta haustlægðin gengur yfir er það búið að þvo ullarteppin og setja kjötsúpuna á eldavélina, þar sem hún mallar allan sunnudaginn og fyllir íbúðina af ilmi. Nautið þarf ekki þétta dagskrá. Það þarf hlýju, góðan mat og vissu um að ekkert óvænt sé á leiðinni. Það á hins vegar til að festast svo rækilega í sófanum að boð í þrítugsafmæli á föstudagskvöldi virðist jafn fjarlægt og tunglferð. Stundum er afmælið einmitt það sem veturinn vantaði.

Tvíburarnir: dagatalið fyllist

Tvíburarnir svara myrkrinu með því að fylla dagatalið. Strax í október eru þeir búnir að skrá sig á spilakvöld, í bókaklúbb, á tvenna tónleika á Airwaves og í pöbbkviss á fimmtudögum. Fyrir þeim er skammdegið fyrst og fremst góð ástæða til að hittast inni í hlýjunni og tala saman fram á nótt. Það sem þeir þurfa er fjölbreytni, því sama rútínan viku eftir viku gerir þá eirðarlausa. Undir lok nóvember gætu þeir þó setið uppi með sjö hópspjöll og þrjú loforð sem stangast á. Þá má alveg afboða eitt kvöld og hringja frekar í einn góðan vin.

Krabbinn: heimilið verður hreiður

Krabbinn finnur á sér að haustið er komið, oft áður en fyrstu laufin falla af reyninum úti í garði. Hann dregur fram gömlu uppskriftabókina hennar ömmu, bakar kanilsnúða og býður fjölskyldunni í mat á sunnudögum. Heimilið verður skjól og hann nýtur þess að vera sá sem heldur utan um aðra. En Krabbinn þarf líka að einhver haldi utan um hann. Í svartasta skammdeginu getur hann orðið angurvær og saknað sumarsins eða fólks sem er flutt burt. Eitt símtal til æskuvinar fyrir norðan gæti gert meira fyrir hann en heil ofnskúffa af snúðum.

Ljónið: sín eigin sól

Ljónið neitar að láta sólarleysið ráða stemningunni. Ef sólin mætir ekki á svæðið býr það einfaldlega til sína eigin birtu: ljósaseríur á svölunum strax í október, gyllt kerti á hverju borði og matarboð á þriðjudegi þar sem allur hópurinn mætir í sínu fínasta pússi, bara af því bara. Ljónið þarf hlýju frá öðru fólki og einhvern sem tekur eftir, enda fer einangrun illa í það. Það getur þó orðið dálítið móðgað þegar gestirnir afboða vegna veðurs. Gula viðvörunin er ekki persónuleg, kæra Ljón, og veislan verður jafn glæsileg næsta laugardag.

Meyjan: skipulagt skammdegi

Meyjan tekur á móti skammdeginu með lista. Endurskinsmerkin eru komin á allar úlpur heimilisins, tíminn í dekkjaskiptin bókaður með góðum fyrirvara og peysunum raðað í skápinn eftir þykkt. Hún þrífst á rútínu og finnur ró í því að vita hvað gerist næst, jafnvel þegar birtan hverfur um fjögurleytið. Hættan er sú að hún geri veturinn að verkefnalista og gleymi að njóta hans. Meyjan þarf að leyfa sér eitthvað sem hefur engan annan tilgang en ánægjuna, til dæmis að lesa heila glæpasögu á einum laugardegi án þess að brjóta saman þvott í leiðinni.

Vogin: fegurð í hverju horni

Vogin sættir sig við myrkrið svo lengi sem það er fallega lýst. Hún skiptir loftljósinu út fyrir þrjá litla lampa, velur kerti í samræmdum tónum og setur beitilyng í leirskál á eldhúsborðinu. Fyrir henni snýst skammdegið um andrúmsloft og samveru, helst hvort tveggja í einu. Fullkomið kvöld er heitt súkkulaði með rjóma, tveir góðir vinir og lágt stillt tónlist. Það sem Vogin þarf að varast er að segja já við öllum boðum til að særa engan. Veturinn er langur og hún má alveg taka frá kvöld fyrir sjálfa sig án þess að útskýra það fyrir neinum.

Sporðdrekinn: á heimavelli í myrkrinu

Á meðan flestir kvarta yfir myrkrinu andar Sporðdrekinn léttar. Loksins er heimurinn jafn dulúðugur og honum finnst hann eiga að vera. Hann dregur sig í hlé á sinn hátt, með þunga norræna glæpaþáttaröð, stóran tebolla og slökkt á öllum tilkynningum. Sporðdrekinn þarf ekki marga í kringum sig yfir veturinn, en þá sem hann hleypir inn þarf hann að geta treyst. Hann getur þó horfið svo rækilega inn í skelina að vinirnir fara að halda að hann sé fluttur úr landi. Ein stutt skilaboð í viku kosta lítið og halda dyrunum opnum.

Bogmaðurinn: alltaf með augun á sjóndeildarhringnum

Bogmaðurinn á erfitt með þá tilhugsun að veturinn loki hann inni. Hans aðferð er að horfa lengra. Hann fylgist með norðurljósaspánni eins og aðrir fylgjast með fótboltanum og bíður með hlýja sokka í bílnum eftir fyrsta heiðskíra kvöldinu til að bruna upp á Þingvelli. Hann þarf eitthvað til að hlakka til, helst eitthvað sem felur í sér ferðalag, hvort sem það er yfir hafið eða bara yfir Hellisheiðina. Heima við getur hann orðið órólegur ef dagarnir renna saman í eitt. Lítil ævintýri í hverri viku halda honum í jafnvægi fram á vor.

Steingeitin: veturinn sem vinnutörn

Steingeitin kippir sér lítið upp við myrkrið. Hún mætir í vinnuna í myrkri, keyrir heim í myrkri og nýtir tímann þar á milli af stakri elju. Mörgum í þessu merki finnst skammdegið hentugur tími til að klára stór verkefni, enda færri freistingar úti við. Hún á það hins vegar til að gleyma að slaka á og lítur á jólahlaðborð vinnustaðarins sem næga hvíld fyrir allan veturinn. Undir yfirvegaðri skelinni leynist þó þurr og beittur húmor. Stundum þarf bara einhvern sem dregur hana með sér í heita pottinn á miðvikudagskvöldi og fær hana til að hlæja.

Vatnsberinn: sérviskulegar vetrarhefðir

Vatnsberinn fylgir ekki hefðbundnu skammdegisuppskriftinni. Á meðan aðrir baka smákökur heldur hann fyrirlestrakvöld heima í stofu, þar sem vinirnir skiptast á að kynna eitthvað jafn óvænt og sögu íslenskra vita eða lífshlaup marglyttunnar. Hann þarf frelsi til að gera veturinn að sínum og fólk sem kann að meta uppátækin. Vatnsberinn getur þó orðið svo upptekinn af hugmyndum að nánustu vinirnir sjá hann aðeins á glærusýningum. Það sakar ekki að þiggja venjulegt kaffiboð annað slagið, jafnvel þótt enginn haldi þar fyrirlestur og kökurnar séu bara kökur.

Fiskarnir: draumkenndur vetrardvali

Fiskarnir taka á móti skammdeginu eins og löngum, hægum draumi. Þeir hlusta á regnið lemja þakgluggann, skrifa ljóðlínur í símann og horfa á sömu bíómyndina í fimmta sinn með teppið upp að höku. Myrkrið gefur þeim leyfi til að hægja á og horfa inn á við, og fá merki eru jafn næm fyrir fegurðinni í bláum desemberdegi. Fiskarnir þurfa þó líka nærveru annarra, því án hennar eiga þeir til að fljóta of langt inn í eigin hugarheim. Aðventutónleikar í kirkju með góðum vini gætu verið hin fullkomna blanda af draumi og samveru.

Ljósið sem við kveikjum sjálf

Skammdegið er ekki bara eitthvað sem þarf að þrauka. Það er líka tími fyrir kertaljós, löng samtöl og þá sérstöku ró sem fylgir snjókomu fyrir utan gluggann. Hvort sem þú fyllir dagatalið eða hverfur undir teppið er ekkert eitt rétt svar. Galdurinn felst kannski í því að vita hvað nærir þig og gefa þér leyfi til að sækja það. Og mundu að eftir 21. desember fer daginn að lengja á ný, fyrst um fáeinar sekúndur og svo um heilu mínúturnar.

Viltu vita hvað bíður þín næstu vikurnar? Lestu mánaðarspána eða kynntu þér stjörnumerkin betur.